Hoe weet ik wat ik belangrijk vind?

Door No Rush · Bijgewerkt op 25 oktober 2026

Het korte antwoord

Begin bij een gewone week. Waardoor voelde een dag goed, en waardoor juist niet? Schrijf vijf dingen op die je belangrijk vindt, zoals rust, vrijheid of de mensen om je heen. Vraag je af hoeveel elk nu in je leven zit, van 0 tot 10. Waar het verschil het grootst is, plan je één kleine stap voor deze week.

Hoe ontdek je je eigen waarden?

Dwing jezelf om te kiezen. Zet twee goede dingen naast elkaar, zoals rust en avontuur, en houd alleen het ding over dat je meer zou missen. Mogen mensen elke waarde een cijfer geven, dan noemen ze bijna alles belangrijk. Onderzoekers die waarden meten, zagen dat de verschillen veel duidelijker worden als mensen moeten kiezen.

Je eigen dagen helpen ook. Denk aan een week die goed voelde en een week die niet klopte, en kijk wat er anders was.

Wat zijn de belangrijkste waarden in het leven?

Er is geen lijst die voor iedereen klopt. Shalom Schwartz en Jan Cieciuch maten 19 waarden in 49 culturele groepen, zoals zelf dingen bepalen, zekerheid, zorgen voor de mensen om je heen, traditie en iets bereiken. Overal kwamen dezelfde waarden terug. Hoe zwaar elke waarde weegt, verschilt per persoon.

Een lijst of een test geeft je woorden. Welke van jou zijn, zie je aan wat je kiest.

Waarom helpen waarden als je vastzit?

Als je niet weet wat je wilt, is een functietitel een lastig begin. Wat je op een gewone dag belangrijk vindt, is een makkelijker begin. Susan Whiston en collega's zetten 57 onderzoeken naar hulp bij het kiezen van werk naast elkaar. Uitzoeken wat iemand belangrijk vindt, was een van de onderdelen die het meest hielpen.

Kennon Sheldon en Andrew Elliot volgden studenten een semester lang. Doelen die ze kozen omdat het doel ze iets zei, hielden ze langer vol dan doelen waarvan ze vonden dat het moest.

En als wat ik belangrijk vind ontbreekt in mijn leven?

Dan heb je een richting gevonden. Geef elk van je vijf waarden een cijfer van 0 tot 10 voor hoeveel het nu in je leven zit. De waarde met het grootste verschil is een goed begin.

Maak de eerste stap klein en dichtbij. In experimenten van Tal Eyal en collega's kwamen waarden meer terug in plannen voor later dan in plannen voor de komende dagen. Een plan voor volgende week heeft je waarde er dus letterlijk in nodig, zoals één avond voor de vriend die je steeds mist.

Als niets meer belangrijk voelt

Lijkt al weken niets meer uit te maken, en voel je je de meeste dagen leeg, dan is dat zwaarder dan een vraag over waarden. Praat met je huisarts of met iemand die je vertrouwt. De hulplijnen staan onderaan deze pagina.

In de app No Rush

De app heeft een korte oefening die Wat je belangrijk vindt heet. Je krijgt een reeks woorden en houdt de woorden die bij je horen. Daarna zie je er telkens twee, en je houdt het woord dat je het meest zou missen. Bij je vijf geef je aan hoeveel elk nu in je leven zit, van 0 tot 10. De app laat het grootste verschil zien en vraagt naar één klein ding dat je deze week doet en die kant op wijst.

No Rush-app

Een iPhone-app voor mensen die vastlopen. De app zet steeds één kleine volgende stap klaar en zegt erbij waarom die. Het is geen therapie.

Meld me gratis aan Doe de test Voor iPhone. Binnenkort in de App Store. De eerste zeven dagen zijn gratis in de app. Daarna kies je zelf of je een abonnement neemt. Meld je je nu aan, dan blijft de app voor jou altijd gratis.

Bronnen

Whiston, Li, Goodrich Mitts & Wright (2017). Effectiveness of career choice interventions: A meta-analytic replication and extension. Journal of Vocational Behavior, 100, 175-184. doi.org/10.1016/j.jvb.2017.03.010
Sheldon & Elliot (1999). Goal striving, need satisfaction, and longitudinal well-being: The self-concordance model. Journal of Personality and Social Psychology, 76(3), 482-497. doi.org/10.1037/0022-3514.76.3.482
Lee, Soutar & Louviere (2007). Measuring values using best-worst scaling: The LOV example. Psychology & Marketing, 24(12), 1043-1058. doi.org/10.1002/mar.20197
Eyal, Sagristano, Trope, Liberman & Chaiken (2009). When values matter: Expressing values in behavioral intentions for the near vs. distant future. Journal of Experimental Social Psychology, 45(1), 35-43. doi.org/10.1016/j.jesp.2008.07.023
Schwartz & Cieciuch (2022). Measuring the refined theory of individual values in 49 cultural groups: Psychometrics of the Revised Portrait Value Questionnaire. Assessment, 29(5), 1005-1019. doi.org/10.1177/1073191121998760