Naar de inhoud
No Rush
NL
Doe de test Aanmelden

Hoe stop ik met leven naar de verwachtingen van mijn ouders?

Door Mick van Dijk · Bijgewerkt op 16 november 2026

Het korte antwoord

Je kunt van je ouders houden en toch nagaan welke plannen van jou zijn. Schrijf één plan op en waarom je het hebt. Is de reden vooral "zodat ze niet teleurgesteld zijn", dan weet je iets. Onderzoek vindt dat doelen waar mensen zelf achter staan, op de lange duur meer inzet krijgen dan doelen die ze aan iemand verschuldigd voelen.

Waarom heb ik het gevoel dat ik aan de verwachtingen van mijn ouders moet voldoen?

Veel mensen groeien op met het gevoel dat de warmte van hun ouders afhangt van hoe goed ze het doen. Assor, Roth en Deci vroegen studenten daarnaar op vier terreinen, waaronder school en sport. Hoe voorwaardelijker de goedkeuring had gevoeld, hoe meer studenten deden wat verwacht werd uit een innerlijk gevoel van moeten. Hun zelfbeeld schommelde meer, en ze voelden meer wrok naar hun ouders.

Hoe beïnvloedt je familie je studie- en beroepskeuze?

Je familie bepaalt mee welke wegen veilig of haalbaar voelen, vaak lang voordat je kiest. Roth en collega's keken hoe tieners hun schoolwerk deden. Gaven ouders meer goedkeuring bij goede cijfers, dan voelden leerlingen meer druk en werkten ze vooral voor het cijfer. Namen ouders hun kijk serieus en lieten ze hun keuze, dan voelde de keuze als die van henzelf en werkten ze meer uit interesse.

Hoe kom ik erachter wat ik zelf wil, los van hen?

Sheldon en Elliot volgden studenten een aantal maanden. Doelen die pasten bij hun eigen interesses en waarden kregen langer inzet, en ze halen ging samen met je beter voelen. Een begin is één plan opschrijven dat je hebt, zoals een studie of een baan, met ernaast de reden dat je het hebt. Een reden in je eigen woorden wijst naar je eigen wens.

Wil je nagaan of een weg die je al loopt bij je past? Lees Hoe weet ik of ik op de goede weg zit?

Moet ik tegen de wensen van mijn ouders in gaan?

Nee. Ryan en Deci beschrijven hoe mensen een waarde van anderen kunnen overnemen en eigen maken, zodra ze er zelf achter staan. Een deel van wat je ouders voor je willen, wil je misschien zelf ook. Wat verandert, is de reden. Probeer het deze week met één keuze: maak hem, en kun zeggen waarom zonder te noemen wie het goed zou vinden.

In de app No Rush

De app heeft een korte oefening die Wat je belangrijk vindt heet. Je krijgt een reeks woorden en houdt de woorden die bij je horen. Daarna zie je er telkens twee, en je houdt het woord dat je het meest zou missen. Bij je vijf geef je aan hoeveel elk nu in je leven zit, van 0 tot 10. De app laat het grootste verschil zien en vraagt naar één klein ding dat je deze week doet en die kant op wijst.

No Rush-app

Een iPhone-app voor mensen die vastlopen. De app zet steeds één kleine volgende stap klaar en zegt erbij waarom die. Het is geen therapie.

Meld me gratis aan Doe de test Voor iPhone. Binnenkort in de App Store. De eerste zeven dagen zijn gratis in de app. Daarna kies je zelf of je een abonnement neemt. Meld je je nu aan, dan blijft de app voor jou altijd gratis.

Bronnen

  1. Assor, Roth & Deci (2004). The emotional costs of parents' conditional regard: a self-determination theory analysis. Journal of Personality, 72(1), 47-88. doi.org/10.1111/j.0022-3506.2004.00256.x
  2. Roth, Assor, Niemiec, Ryan & Deci (2009). The emotional and academic consequences of parental conditional regard: comparing conditional positive regard, conditional negative regard, and autonomy support as parenting practices. Developmental Psychology, 45(4), 1119-1142. doi.org/10.1037/a0015272
  3. Ryan & Deci (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
  4. Sheldon & Elliot (1999). Goal striving, need satisfaction, and longitudinal well-being: the self-concordance model. Journal of Personality and Social Psychology, 76(3), 482-497. doi.org/10.1037/0022-3514.76.3.482

Lees ook

Hoe de antwoorden op deze site tot stand komen