Hoe stop ik met perfectionisme?
Door No Rush · Bijgewerkt op 8 november 2026
Het korte antwoord
Leg de finish vast voordat je begint. Perfectionisme heeft in het onderzoek twee kanten: een hoge lat, en angst voor fouten en oordeel. Die angst is het deel dat samengaat met uitstellen. Kies één klein ding, zoals een bericht of een pagina, en bepaal vooraf wat goed genoeg betekent.
Hoe kom je van perfectionisme af?
Haal de twee kanten uit elkaar. Joachim Stoeber en Kathleen Otto zetten het onderzoek op een rij en vonden twee delen. Het ene is streven: dingen goed willen doen. Het andere is zorg: angst voor fouten, twijfel aan wat je deed, piekeren over hoe anderen erover oordelen. Streven ging samen met goede dingen als de zorg laag was. Het doel is dus je lat te houden en de angst lager te zetten.
Waarom stel ik dingen uit door perfectionisme?
Omdat beginnen betekent dat je kans loopt op iets wat nog niet goed genoeg is. Fuschia Sirois en collega's voegden 43 onderzoeken samen met ongeveer 10.000 mensen. De kant van de zorg ging samen met meer uitstellen. De kant van het streven ging samen met iets minder. Blijf je uitstellen, dan is de angst voor fouten het deel om aan te werken, meer dan hoe hoog je de lat legt.
Waar komt perfectionisme vandaan?
Eén bekende oorzaak is er niet, maar onderzoek laat zien dat het toeneemt. Thomas Curran en Andrew Hill voegden onderzoeken samen bij studenten in de VS, Canada en Groot-Brittannië van 1989 tot 2016. Elke vorm van perfectionisme ging omhoog. Het gevoel dat anderen verwachten dat je perfect bent, steeg het meest. Een deel van de druk komt dus uit wat je denkt dat anderen van je willen.
Hoe stop ik met perfectionisme op mijn werk?
Bepaal waar de finish ligt voordat je begint. Bij een mail kan dat zijn: er staat in wat ik nodig heb, de datum staat erin, de namen zijn goed gespeld. Staan die drie erin, verstuur hem dan. Probeer hetzelfde deze week met één grotere taak. Schrijf daarna op of er iets misging door wat je wegliet. Zo heeft de angst iets echts om zich aan te toetsen.
In de app No Rush
Bij een van de stappen in de app schat je vooraf met een cijfer van 1 tot 10 hoe iets gaat, en achteraf geef je weer een cijfer. De app vraagt ook waaraan je zou merken dat je voorspelling niet klopte. Valt een stap tegen, dan zegt de app dat hij misschien te groot was voor deze week, en stelt hij een kleinere voor.
No Rush-app
Een iPhone-app voor mensen die vastlopen. De app zet steeds één kleine volgende stap klaar en zegt erbij waarom die. Het is geen therapie.
Meld me gratis aan Doe de test Voor iPhone. Binnenkort in de App Store. De eerste zeven dagen zijn gratis in de app. Daarna kies je zelf of je een abonnement neemt. Meld je je nu aan, dan blijft de app voor jou altijd gratis.
Bronnen
- Stoeber & Otto (2006). Positive conceptions of perfectionism: Approaches, evidence, challenges. Personality and Social Psychology Review, 10(4), 295-319. doi.org/10.1207/s15327957pspr1004_2
- Sirois, Molnar & Hirsch (2017). A meta-analytic and conceptual update on the associations between procrastination and multidimensional perfectionism. European Journal of Personality, 31(2), 137-159. doi.org/10.1002/per.2098
- Curran & Hill (2019). Perfectionism is increasing over time: A meta-analysis of birth cohort differences from 1989 to 2016. Psychological Bulletin, 145(4), 410-429. doi.org/10.1037/bul0000138
Lees ook
- Hoe stop ik met zo streng zijn voor mezelf?Waarom de strenge stem in je hoofd zelden helpt, wat onderzoek naar mild zijn en jezelf vergeven vond, en een kleine manier om hem te antwoorden.
- Waarom ben ik zo bang om te mislukken?Waarom mislukken kan voelen als een oordeel over wie je bent, waarom we denken dat het langer pijn doet dan het doet, en hoe je dat toetst met één kleine stap.
- Hoe stop ik met piekeren?Geef je piekeren een vast half uur per dag en schrijf zorgen tussendoor op. Hoe dat gaat, wat onderzoek vond, en wanneer je naar je huisarts gaat.