Waarom heb ik het gevoel dat ik achterloop in het leven?

Door No Rush · Bijgewerkt op 21 oktober 2026

Het korte antwoord

Je voelt je achterlopen als je je leven naast een tijdlijn legt: de leeftijd waarop je werk, een partner of een eigen plek zou moeten hebben. Die tijdlijn komt vooral van de mensen om je heen. In 60 jaar onderzoek voelden mensen zich meestal slechter over zichzelf als ze zich vergeleken met wie verder leek. Een eerste stap is opschrijven wat jij wilt, los van wat anderen hebben.

Is het normaal om het gevoel te hebben dat je achterloopt?

Ja. Jezelf vergelijken met anderen is een van de best onderzochte gewoontes in de psychologie. Psycholoog Leon Festinger beschreef het in 1954: als er geen duidelijke maat is voor hoe het met je gaat, kijk je naar de mensen om je heen. De vraag loop ik achter? betekent dus bijna altijd achter op wie?

Waar die tijdlijn vandaan komt

In de jaren zestig vroegen socioloog Bernice Neugarten en haar collega’s aan Amerikaanse volwassenen op welke leeftijd je hoort te trouwen, klaar te zijn met school of vast werk te hebben. De meesten noemden ongeveer dezelfde leeftijden. Mensen hielden zichzelf ook aan die leeftijden, en voelden zich vroeg of laat ten opzichte daarvan.

Die tijdlijn is gedeeld, en daardoor voelt hij als een feit. Het is een afspraak tussen mensen, en hij verschilt per generatie en per land.

Waarom vergelijk ik mezelf altijd met anderen?

Vergelijken gaat bijna vanzelf, en vaak naar boven. Een overzicht van meer dan 60 jaar onderzoek vond dat mensen die mogen kiezen, zich meestal vergelijken met iemand die het beter lijkt te doen. Gemiddeld voelden ze zich daarna slechter over zichzelf.

Wat sociale media erbij doen

In twee onderzoeken van Erin Vogel en haar collega’s hadden mensen die vaker op Facebook zaten een lager zelfbeeld, en dat hing samen met vaker mensen zien die het beter leken te hebben. In een klein experiment voelden mensen zich direct slechter over zichzelf nadat ze het profiel hadden bekeken van iemand bij wie alles goed ging.

Wat je online ziet, is vooral de buitenkant: de nieuwe baan, de reis, de verhuizing. De maanden ervoor zie je bijna nooit.

Hoe stop ik met het gevoel dat ik achterloop?

Begin met de tijdlijn van jezelf te maken. Schrijf één ding op dat je wilt, en wanneer, zonder eerst te kijken wat een ander heeft. Vraag je daarna af waar die datum vandaan komt. Is het een leeftijd die je van vrienden of familie hebt overgenomen, dan mag je hem verschuiven. Is hij om een eigen reden belangrijk voor je, houd hem dan.

Gaat het gevoel van achterlopen over in je weken waardeloos of hopeloos voelen, praat dan met je huisarts of met iemand die je vertrouwt. De hulplijnen staan onderaan deze pagina.

In de No Rush-app

Bij Waar zit je vast kun je Iedereen om me heen gaat vooruit, en ik niet. aantikken. De app zet de anderen dan even opzij, en kijkt eerst wat er van jou is, los van wat je bij anderen ziet.

No Rush-app

Een iPhone-app voor mensen die vastlopen. De app zet steeds één kleine volgende stap klaar en zegt erbij waarom die. Het is geen therapie.

Meld me gratis aan Doe de test Voor iPhone. Binnenkort in de App Store. De eerste zeven dagen zijn gratis in de app. Daarna kies je zelf of je een abonnement neemt. Meld je je nu aan, dan blijft de app voor jou altijd gratis.

Bronnen

Festinger (1954). A theory of social comparison processes. Human Relations, 7(2), 117-140. doi.org/10.1177/001872675400700202
Gerber, Wheeler & Suls (2018). A social comparison theory meta-analysis 60+ years on. Psychological Bulletin, 144(2), 177-197. doi.org/10.1037/bul0000127
Neugarten, Moore & Lowe (1965). Age norms, age constraints, and adult socialization. American Journal of Sociology, 70(6), 710-717. doi.org/10.1086/223965
Vogel, Rose, Roberts & Eckles (2014). Social comparison, social media, and self-esteem. Psychology of Popular Media Culture, 3(4), 206-222. doi.org/10.1037/ppm0000047