Waarom stel ik alles uit?
Door No Rush · Bijgewerkt op 20 oktober 2026
Het korte antwoord
Je stelt iets uit als het vervelend voelt, pas later iets oplevert of te moeilijk lijkt, terwijl er iets makkelijkers in de buurt is. Dat hoorde bij de sterkste verbanden in 691 uitkomsten van onderzoek naar uitstellen. Wie snel afgeleid is, stelt meer uit. Het kan helpen de eerste stap kleiner te maken en aan een vast moment te koppelen, zoals het bestand openen direct na de lunch.
Vier dingen waardoor je iets uitstelt
Psycholoog Piers Steel bracht 691 uitkomsten van onderzoek naar uitstelgedrag bij elkaar. Hij beschrijft uitstellen als iets wat je van plan was naar later schuiven, terwijl je verwacht dat je daar slechter van wordt. Deze vier kwamen eruit als sterke en vaste verbanden.
De klus voelt vervelend
Klussen die saai of vervelend voelen, stel je vaker uit. Denk aan een formulier, een telefoontje waar je tegen opziet, of een mail waarvan je niet weet hoe je hem begint.
De beloning is ver weg
Is de opbrengst of de deadline nog weken weg, dan wint vandaag iets anders. Vlak voor de deadline wordt beginnen ineens makkelijker.
Je twijfelt of je het kunt
Verwacht je dat het niet lukt, dan voelt beginnen zinloos. Mensen die erop vertrouwen dat ze een klus kunnen, stellen hem minder uit.
Er ligt iets makkelijkers klaar
Je telefoon, een bericht, nog één filmpje. Mensen die snel afgeleid zijn, stellen meer uit. In het overzicht van Steel hoorde dit bij de sterkste verbanden.
Hoe vaak het voorkomt
Heel vaak. Steel noemt schattingen dat 80 tot 95 procent van de studenten dingen uitstelt. In zijn overzicht leek het ook steeds vaker voor te komen.
Kun je al weken bijna nergens aan beginnen, ook niet aan dingen die je vroeger leuk vond, dan kan het meer zijn dan uitstellen. Praat dan met je huisarts.
Na een dag van uitstellen
Veel mensen worden dan boos op zichzelf. In een onderzoek onder eerstejaarsstudenten voelden de studenten die het zichzelf vergaven dat ze het leren voor hun eerste tentamens hadden uitgesteld, zich daarna minder slecht. Voor de volgende tentamens stelden ze het leren minder uit.
Onderzoekers Fuschia Sirois en Tim Pychyl zien uitstellen als een manier om je nu beter te voelen, waar je later zelf voor betaalt. Zo bekeken maakt jezelf iets verwijten de klus nog vervelender.
Zeg na een middag waarin het niet lukte dus in één gewone zin wat er gebeurde, zoals ik heb het formulier vandaag laten liggen, en zet de eerste stap voor morgen klaar.
Het begin kleiner maken
Maak de eerste stap zo klein dat het bijna niet als de klus voelt. Bijvoorbeeld: het document openen en de titel typen. Of: het telefoonnummer opzoeken en op je scherm zetten.
Koppel hem daarna aan een moment, zoals als ik heb geluncht, open ik het document. In een overzicht van 94 onderzoeken met samen meer dan 8.000 mensen hielp een plan in die als-dan-vorm duidelijk om een doel te halen.
In de app van No Rush
Bij Proberen kun je met Kleiner maken iets wat je steeds uitstelt in stukken breken, tot er een begin is dat je in twee minuten kunt doen. Op Home zet Wat nu? één kleine stap klaar, en is die nog te groot, dan tik je op Kleiner.
Wat je van plan bent, komt bij Stappen te staan, met een dag en een tijd.
No Rush-app
Een iPhone-app voor mensen die vastlopen. De app zet steeds één kleine volgende stap klaar en zegt erbij waarom die. Het is geen therapie.
Meld me gratis aan Doe de test Voor iPhone. Binnenkort in de App Store. De eerste zeven dagen zijn gratis in de app. Daarna kies je zelf of je een abonnement neemt. Meld je je nu aan, dan blijft de app voor jou altijd gratis.
Bronnen
- Steel (2007). The nature of procrastination: a meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. Psychological Bulletin, 133(1), 65-94. doi.org/10.1037/0033-2909.133.1.65
- Wohl, Pychyl & Bennett (2010). I forgive myself, now I can study: how self-forgiveness for procrastinating can reduce future procrastination. Personality and Individual Differences, 48(7), 803-808. doi.org/10.1016/j.paid.2010.01.029
- Sirois & Pychyl (2013). Procrastination and the priority of short-term mood regulation: consequences for future self. Social and Personality Psychology Compass, 7(2), 115-127. doi.org/10.1111/spc3.12011
- Gollwitzer & Sheeran (2006). Implementation intentions and goal achievement: a meta-analysis of effects and processes. Advances in Experimental Social Psychology, 38, 69-119. doi.org/10.1016/S0065-2601(06)38002-1
Lees ook
- Waarom ben ik zo lui?Waarom lui zelden het hele verhaal is, wat onderzoek zegt over moeite vermijden, en hoe je een begin maakt dat klein genoeg is om te doen.
- Waarom maak ik nooit iets af?Waarom de meeste mensen in het midden van een taak blijven hangen, waarom het einde pas trekt als het in zicht is, en hoe je door het midden komt.
- Geen motivatie, wat nu?Motivatie komt vaak pas als je begint. Vijf redenen waarom ze wegblijft, hoe je begint voordat je zin hebt, en wanneer je naar de huisarts gaat.