Waarom stel ik het uit om naar bed te gaan?

Door No Rush · Bijgewerkt op 9 november 2026

Het korte antwoord

Je blijft langer op dan je wilde, omdat de uren na een drukke dag eindelijk vrij voelen, of omdat de tijd wegglipt op je telefoon. Onderzoekers noemen het bedtijd uitstellen, en mensen noemen allebei die redenen als je het ze vraagt. Maak één plan voor vanavond: op een vaste tijd gaat je telefoon aan de lader in een andere kamer.

Waarom wil ik niet naar bed?

Sanne Nauts en collega's vroegen mensen waarom ze later naar bed gingen dan ze wilden. De antwoorden vielen in drie soorten. Sommigen bleven expres op, om na een dag vol moetjes tijd voor zichzelf te hebben. Anderen verloren de tijd uit het oog met een serie of hun telefoon. Een paar gingen laat naar bed omdat ze verwachtten toch wakker te liggen.

Wat is revenge bedtime procrastination?

Zo heet de eerste soort op internet: opblijven om de tijd terug te winnen die de dag van je afpakte. Onderzoek noemt het gewoon bedtijd uitstellen. Floor Kroese en collega's beschreven het in 2014 als later naar bed gaan dan je van plan was, terwijl niets buiten jou je wakker houdt. Een baby die eten moet of een late dienst telt dus niet mee.

Komt het door te weinig zelfbeheersing?

Dat kan een deel zijn. In een enquête onder 2.431 Nederlandse volwassenen zei een groot deel dat ze geregeld later naar bed gingen dan ze wilden. Wie het in het algemeen moeilijker vond om het eigen gedrag te sturen, deed dat vaker, en had vaker het gevoel te weinig te slapen. Omdat het een enquête is, laat het een verband zien en blijft open wat wat veroorzaakt.

Hoe stop ik met het uitstellen van naar bed gaan?

Geef de avond een duidelijk eind, en geef jezelf eerder op de avond wat vrije tijd. Voor het eind werkt een als-dan-plan goed: als het 23.00 uur is, leg ik mijn telefoon aan de lader in de keuken. Peter Gollwitzer en Paschal Sheeran voegden 94 onderzoeken samen en vonden dat zulke plannen mensen hielpen doen wat ze van plan waren. Zijn de late uren je enige vrije tijd, schuif er dan twintig minuten van naar eerder op de avond.

In de app No Rush

Je kunt het wolkje vertellen dat je steeds kiest wat nu fijn is en daar later van baalt. Het vraagt niet wát het is, en het zegt niets over discipline. Het stelt drie vragen, één voor één: wat er gebeurt vlak voordat het kantelt, wat het je op dat moment geeft, en wat het je een dag later kost.

No Rush-app

Een iPhone-app voor mensen die vastlopen. De app zet steeds één kleine volgende stap klaar en zegt erbij waarom die. Het is geen therapie.

Meld me gratis aan Doe de test Voor iPhone. Binnenkort in de App Store. De eerste zeven dagen zijn gratis in de app. Daarna kies je zelf of je een abonnement neemt. Meld je je nu aan, dan blijft de app voor jou altijd gratis.

Bronnen

Kroese, De Ridder, Evers & Adriaanse (2014). Bedtime procrastination: introducing a new area of procrastination. Frontiers in Psychology, 5, 611. doi.org/10.3389/fpsyg.2014.00611
Kroese, Evers, Adriaanse & de Ridder (2014). Bedtime procrastination: A self-regulation perspective on sleep insufficiency in the general population. Journal of Health Psychology, 21(5), 853-862. doi.org/10.1177/1359105314540014
Nauts, Kamphorst, Stut, De Ridder & Anderson (2019). The explanations people give for going to bed late: A qualitative study of the varieties of bedtime procrastination. Behavioral Sleep Medicine, 17(6), 753-762. doi.org/10.1080/15402002.2018.1491850
Gollwitzer & Sheeran (2006). Implementation intentions and goal achievement: A meta-analysis of effects and processes. Advances in Experimental Social Psychology, 38, 69-119. doi.org/10.1016/S0065-2601(06)38002-1